De mens wil zich verbinden met een ander mens. Dat helpt tegen het gevoel van onveiligheid, tegen eenzaamheid en vaak geeft het nog plezier ook. Het aanknopen van een gesprekje met een onbekende is een soort rituele handeling om die verbinding tot stand te brengen, om contact te krijgen met elkaar. Dat is de laatste paar jaar een heel stuk ingewikkelder geworden dan vroeger. Ik zet even een paar verschillen op een rijtje:

* Je verbindt je gemakkelijk met een ander als je een gezamenlijke belangstelling hebt.
‘Wat een weertje he?’ is in Nederland altijd een goede opening geweest.

* Soms is zo’n verbinding direct nog sterker als je een gezamenlijke vijand blijkt te hebben.
‘Nou nou, die spoorwegen maken er maar een potje van met de vertrektijden,’ bijvoorbeeld.
Of: ‘Wat een weer weer he!’ geeft direct een click. We lijden samen, niet alleen.

* Voor het aanboren van een iets persoonlijkere laag van zo’n nieuw contact kan er een zoektocht naar een gedeelde ervaring volgen.
‘Heb je gisteren Ajax-Sparta nog gezien?’
En bij een ontkenning meteen over naar Plan B: ‘Of keek je naar Eén van de Acht?’

‘Ik zei juist verkopen!’

Op alle drie die fronten gaat het mis, tegenwoordig.
‘Wat een weertje he?’
(Meisje kijkt even op van telefoon, zwijgt, kijkt terug op haar mobieltje, bepotelt scherm een tijdje en houdt dan mobieltje omhoog.)
‘Over 27 minuten is het droog, zegt ie.’
(Houdt mobieltje weer in beide handen en gaat zwijgend door met bepotelen scherm).

Voor verbinding via een gezamenlijke vijand maken we ook weinig kans.
‘Nou nou, die spoorwegen maken er een potje van.’
(Man blijkt oortjes in te hebben en zit middenin een gesprek)
‘Ik zei juist verkopen! Nu verkopen die shit! Morgen Panama.’

En dan de verdiepingsslag. Ach, wat waren dat vroeger direct fijne gesprekken!
‘Oh ja, wij slaan geen Eén van de Acht over! We vonden het weer enig.’
‘Zo ontroerend, die mevrouw met dat accent!’
‘Droiven zei ze. Dwroiven!’
‘Ja, djwoiven! Haha. Wat doet Mies dat toch goed, en wat een hartelijk mens is het toch.’
‘Nou! Van ons mag zij alle programma’s wel presenteren.’
‘Haha, zeker! Licht uit…’
‘Haha, spot aan!’
Werkte als een zonnetje. Gezamenlijk referentiekader, meteen plezier samen, instant verbinding.
De prijs die we ervoor betaalden was gebrek aan keuze: je keek zus of je keek zo.
Of je deed een spelletje kaart met de buren, maar dan zat je ook niet te snakken naar contact met vreemden en had je vrijstelling van praatjes maken met een onbekende.

Heb je Netflix?

Moet je nu proberen.
‘Heb je Netflix?’
‘Nee.’
‘Oh, dan heb je ook niet The Boroughs al gezien. Ik ben nou bij seizoen 2. Spannend! Niet te geloven! En die beelden! Echt joh, die natuuropnames en hele knappe dialogen, echt! Ze hebben nou net ontdekt dat… maar ik zal het niet verpesten, als je nog gaat kijken is het nog een verrassing.’
‘Ik heb geen Netflix.’
‘Nee, dat zei je. Wacht.’
(Pakt telefoon en bepotelt scherm).
(Stapt gauw verkeerde trein in om weg te zijn voordat scherm omhoog zal worden gestoken met plaatje van The Boroughs).

Hoe verbinden we ons dan nog met elkaar? Ja, gewoon even appen natuurlijk.
Maar welk verbindingsritueel kunnen we uitvoeren met mensen waarmee we niet bevriend zijn op Facebook, die we niet volgen op Insta en waar we geen whatsapp gegevens van hebben? Mensen die we tegenkomen op straat, in de trein, in de wachtkamer en in de supermarkt?
Hoe dan? Hoe knopen we nog een praatje aan met elkaar?

Een praatje maken. Zomaar.

Mijn voorstel is radicaal.
Houd ‘m in de broek, in openbare ruimtes. Of in de tas natuurlijk, die telefoon.
Vind nieuwe vormen voor het oude ritueel van contact maken.
Vertel elkaar alle details over het weer en informeer of de ander nog plannen heeft voor de komende dagen, als het weer zo blijft.
Vraag elkaar de weg, ookal zou je het net zo goed even kunnen opzoeken op je telefoon.
Laat een voetganger weten welk dier je ziet in de wolken boven het perron.
Maak de jongen die bij de groenten staat te twijfelen tussen paprika en courgette een hartelijk compliment: ‘Wat een prachtige schoenen zijn dat!’ En stel direct een recept voor waar hij zowel paprika als courgette in kan gebruiken.
Neem dominostenen mee en vraag een onbekende om potje te spelen met je.
Of geef een vriendelijke persoonlijke waarneming: ‘Je ziet er moe uit. Drukke dag gehad?’

Om te ervaren dat we best te vertrouwen zijn

En waarom zouden we dat doen?
We hebben elkaar nodig. Voor de verbinding. Voor ons gevoel van veiligheid. Voor het oplossen van de eenzaamheid. Misschien wel om je nieuwe verkering te ontmoeten. Zonder datingsite.
Laten we ons verbinden met elkaar om elkaar even te kunnen helpen, om te luisteren en te vertellen en er zo achter te komen dat we hetzelfde zijn. Laten we weer even contact maken met elkaar. Een praatje maken. Zomaar. Om te ervaren dat we best te vertrouwen zijn.