‘Er was eens…’ een sprookje. Sterker nog: er zijn honderden, duizenden sprookjes en volksverhalen, sagen en mythen en allemaal brengen ze je traploos naar een andere wereld.
Nou ja, zoveel anders is die wereld niet.
Sprookjes zijn als dromen. De verhalen en alle gebeurtenissen, mensen, voorwerpen en ervaringen, staan symbool voor onszelf en onze alledaagse wereld.
Sprookjes, anders gezegd, zijn de poort tussen kennis, ratio, begrijpen, weten, naar (nog) niet weten, aanvoelen, intuïtie, angsten en verlangens, waarschuwingen en onthullingen.
Sprookjes zijn het pad van onbewust naar bewust, van donker naar licht, van er niks van snappen naar oh, verrek, natuurlijk, zó zit het!
Paradise by the dashboard light
Je hoeft geen sprookjesoloog te zijn om gebruik te maken van de inzichten die sprookjes ons bieden.
Punt is: je luistert naar een sprookje met de bereidheid het mysterie in te duiken. De opening van sprookjes: ‘Er was eens…’ of zelfs ‘Heel lang geleden was er eens…’ is geruststellend. Wat je nu gaat horen is geen gruwelijk nieuwsbericht uit de maandagochtendkrant. Het is zo’n beetje zoals Paradise by the dashboardlight eindigt: It was long ago and it was far away and it was so much better then it is today.
Daardoor kun je gerust veilig luisteren naar het sprookje, want het is niet nu en het raakt jou niet direct, het is maar een verhaal waar je naar kunt luisteren alsof het een touristische attractie is. Leuk, interessant, maar niet iets om meteen een mening of een handeling aan te moeten koppelen.
Het sprookje is nep, je emoties zijn echt
Daardoor kun je het sprookje glimlachend aanhoren en je laten ontroeren door dat eenzame prinsesje dat daar maar door dat vreselijke bos door de regen loopt. Of diep verontwaardigd zijn over de valse stiefmoeder die de gruwelijkste pesterijen verzint. Of trots zijn op al die klusjes die een verdwaald meisje weet te klaren in een huisje met drie bordjes en drie bedjes.
En daar zit ‘m meteen het werkelijke mysterie: het verhaal is verzonnen door iemand, dat weet je. Maar de emoties die je erbij voelt zijn echt. Die zijn van jou en komen op omdat het verhaal raakt aan een ervaring die je misschien ooit zelf hebt opgedaan, een angst, een verlangen waar je niet meer bewust bij stilstaat, maar die nog steeds wel ergens in je ziel rondhangt en tinkelt als een belletje zodra het sprookje er langs zweeft.
Je spiegelneuronen, je vermogen om mee te leven met plezier en lijden van een ander, lusten er wel pap van, zo’n mooi verhaal. En die maakt het niet uit hoe ‘echt’ het verhaal is.
Werken met sprookjes
Daarom werk ik graag met sprookjes. Met een sprookje doe je zelfonderzoek en tast je je onderbewuste af. Je luistert en stapt het donker van je brein in, op een veilige manier. Ik heb deze manier van zelfonderzoek doen geleerd in de Reclaimingtraditie, waar vaak zelfs een week lang gewerkt wordt met een enkel sprookje.
Onregelmatig bied ik je, vaak in samenwerking met een andere getrainde begeleider, een sprookjesdag aan.
Een hele dag luister je naar een sprookje, in fragmenten verteld. Elk fragment leidt tot een persoonlijke vraag aan jou, gekoppeld aan een techniek om naar de kern van de zaak te komen en het niet te laten bij een gemakkelijk antwoord waar niemand last van heeft.
Repelsteeltje, bijvoorbeeld
Tijdens de zomerse Repelsteeltje-dag kwamen we bij het gedeelte waar de molenaarsdochter spijt heeft van haar belofte om haar eerstgeborene straks af te staan aan Repelsteeltje. De vraag die we eraan koppelden: welke belofte heb jij gedaan, die je wilt verbreken? Omdat we in het bos waren zocht iedereen een tak die symbool stond voor die belofte. Eén voor één vertelden we welke belofte we wilden breken en braken de tak doormidden. ‘Ik beloofde dat ik mijn carriere voor mijn gezondheid zou laten komen,’ zei iemand. Krak! ‘Ik beloofde dat ik altijd voor mijn moeder zal blijven zorgen maar het is nu echt te zwaar geworden,’ zei een ander. Krak! ‘Ik beloofde dat ik een fatsoenlijk meisje zou zijn en niet op zou vallen.’ Krak!
Het effect van een handeling, gekoppeld aan een intentie, is heel groot. Probeer maar uit: zeg je het woord ‘gezondheid’, dan gebeurt er niet veel. Hef je daarbij je glas naar een ander, dan wens je daarmee daadwerkelijk de ander gezondheid toe.
Als je durft!
Daarom dus. Zin om het uit te proberen? Dat kan. Tenminste… als je durft.
Want je hebt moed nodig om met een sprookje te werken. Er zijn reuzen en dwergen en heksen en draken en ze wonen allemaal in jou. Op een Sprookjesdag kom je er gegarandeerd een paar van tegen. Een groot deel van de dag verloopt in stilte: gebabbel verjaagt de belangrijkste inzichten. Maar er is altijd wel een supergezellige lunch en er zijn momenten genoeg om je met elkaar te verbinden en elkaar te helpen nog een stapje dichter bij je eigen bron van wijsheid te komen.
Houd de agenda nauwlettend in de gaten of schrijf je in voor Kort & Klein, dan weet je wanneer je het wonderlijke pad naar je binnenwereld kunt komen bewandelen aan de hand van Doornroosje misschien, Repelsteeltje of Raponzel. Een dag lang. En misschien ligt er wel ergens een erwt voor je klaar.